دوره متوسطه دوم پسرانه - نیشابور
امروز    ساعت:
ویژه ها
نظر سنجی
مقالات اساتید ---> فضیلت تلاوت سوره های قرآن کریم { خواص سوره های قرآن کریم }

فضیلت تلاوت سوره های قرآن کریم

در اينجا لازم مى دانيم كه اين حقيقت مهم را بیان کنیم ، كه ثوابها و  فضيلتها و پاداشهاى مهمى كه براى تلاوت قرآن يا سوره ها و آيات خاصى نقل شده هرگز مفهومش اين نيست كه انسان آنها را به صورت اوراد بخواند  و تنها به گردش زبان قناعت كند.
بلكه خواندن قرآن براى فهميدن ، و فهميدن براى  انديشيدن ، و انديشيدن براى عمل است .
اتفاقا هر فضيلتى درباره سوره اى يا آيه اى  ذكر شده تناسب بسيار زيادى با محتواى آن سوره يا آيه دارد.
مثلا در فضيلت سوره  نور چنين مى خوانيم كه هر كس بر آن مداومت كند خداوند او و فرزندانش را از آلودگى  به زنا حفظ مى كند .
اين به خاطر آنست كه محتواى سوره نور دستورات مهمى در زمينه  مبارزه با انحرافات جنسى دارد: دستور به تسريع ازدواج افراد مجرد دستور به حجاب ،  دستور به ترك چشم چرانى و نگاه هاى هوس آلود، دستور به ترك شايعه پراكنى و نسبتهاى  ناروا، و بالاخره دستور به اجراى حد شرعى درباره زنان و مردان زناكار.
بديهى است  اگر محتواى اين سوره در جامعه يا خانوادهاى پياده شود آلودگى به زنا نخواهد  بود.
همچنين آياتى از سوره بقره كه در بالا اشاره شد و اتفاقا همه در زمينه  توحيد و ايمان به غيب ، و خداشناسى و پرهيز از وسوسه هاى شيطانى است ، اگر كسى  بخواند و محتواى آنرا در عمق جانش پياده كند، مسلما آن فضائل را خواهد داشت .
درست است كه خواندن قرآن به هر حال ثواب دارد، ولى ثواب اصلى و اساس و آثار  سازنده هنگامى خواهد بود كه مقدمهاى براى انديشه و عمل باشد. (تفسير نمونه ، جلد1، صفحه (60

 

1-فضیلت سوره حمد


در حديثى از پيامبر اكرم ((صلى اللّه عليه و آله و سلم ) مى
  خوانيم كه ((الحمد ام القرآن )) و اين به  هنگامى بود كه جابر بن عبدالله انصارى خدمت پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) رسيد، پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) به او فرمود:
(الا اعلمك افضل سورة انزلها الله فى كتابه ؟ قال فقال له جابر بلى  بابى انت و امى يا رسول الله ! علمنيها، فعلمه الحمد، ام الكتاب)
آيا برترين سوره اى را كه خدا در كتابش  نازل كرده به تو تعليم كنم ، جابر عرض كرد آرى پدر و مادرم به فدايت باد، به من  تعليم كن ، پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) سوره حمد كه ام الكتاب است به او  آموخت سپس اضافه فرمود اين سوره شفاى هر دردى است مگر مرگ.
و نيز از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) نقل شده كه  فرمود: ((و الذى نفسى بيده ما انزل الله فى التوراة ، و لا فى  الزبور، و لا فى القرآن مثلهاهى ام الكتاب  )) ((قسم به كسى كه جان من به دست او است خداوند نه در تورات و نه در  انجيل و نه در زبور، و نه حتى در قرآن ، مثل اين سوره را نازل نكرده است ، و اين ام  الكتاب است.))( تفسير نمونه ، جلد1، صفحه 4)

آية الكرسى يكى از مهمترين آيات قرآن

در اهميت و  فضيلت اين آيه همين بس كه از پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم ) نقل  شده است كه از ابى بن كعب سوال كرد و فرمود: كدام آيه برترين آيه كتاب الله است ؟  عرض كرد: الله لا اله الا هو الحى القيوم ، پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم  )  دست بر سينه او زد  وفرمود: دانش بر تو گوارا باد، سوگند به كسى كه جان  محمد (صلى الله عليه و آله و سلم ) در دست او است اين آيه داراى دو زبان و دو لب  است كه در پايه عرش الهى تسبيح و تقديس خدا مى گويد.

در حديث ديگرى از على (عليه  السلام ) از پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) مى خوانيم كه فرمود: سيد القرآن  البقرة و سيد البقرة آية الكرسى يا على ان فيها لخمسين كلمة فى كل كلمة خمسون بركة : برگزيده قرآن سوره بقره و برگزيده بقره ، آية الكرسى است ، در آن پنجاه كلمه است  و در هر كلمه اى پنجاه بركت است
.
و در حديث ديگرى از امام باقر (عليه السلام ( آمده است : هر  كس آية الكرسى را يك بار بخواند، خداوند هزار امر ناخوش آيند از امور  ناخوش آيند دنيا، و هزار امر ناخوش آيند از آخرت را از او بر طرف مى كند كه  آسانترين ناخوش آيند دنيا، فقر، و آسانترين ناخوش آيند آخرت ، عذاب قبر است 

.
روايات در فضيلت اين آيه شريفه بسيار زياد است و در كتب علماى شيعه و اهل سنت  نقل شده است با دو حديث ديگرى از رسول الله (صلى الله عليه و آله و سلم ) اين بحث  را پايان مى دهيم ، فرمود: اعطيت آية الكرسى من كنز تحت العرش و لم يوتها نبى كان  قبلى : آية الكرسى از گنجى زير عرش الهى به من داده شده است و به هيچ پيامبرى قبل  از من داده نشد.
در حديث ديگرى آمده است كه دو برادر به حضور پيامبر (صلى الله  عليه و آله و سلم ) رسيدند و عرض ‍ كردند براى تجارت به شام مى رويم ، به ما تعليم  دهيد چه بگوييم (تا از شر اشرار مصون بمانيم ) فرمود: هنگامى كه به منزلگاهى رسيديد  و نماز عشا را خوانديد، موقعى كه يكى از شما در بستر قرار مى گيرد، تسبيح فاطمه  زهرا (عليهاالسلام (

بگويد و سپس آية الكرسى بخواند فانه محفوظ من كل شى ء حتى  يصبح : مسلما او از همه چيز در امان خواهد بود تا صبح ، سپس در ذيل اين حديث آمده  است كه در يكى از منزلگاهها دزدان قصد هجوم به آنها را داشتند اما هر چه تلاش كردند  موفق نشدند.
به يقين اين همه اهميت كه به آية الكرسى داده شده است به خاطر  محتواى مهم و برجسته آن است.( تفسير نمونه جلد 2 صفحه (263-260

در حديثى از امام على بن الحسين (عليهماالسلام ) مى خوانيم كه پيامبر اكرم (صلى  الله عليه و آله و سلم ) فرمود: كسى كه چهار آيه از اول سوره بقره و آية الكرسى و  دو آيه بعد از آن و سه آيه از آخر بقره را بخواند، هرگز ناخوشايندى در خودش و مالش  نمى بيند و شيطان به او نزديك نمى شود، و قرآن را فراموش ‍ نمى كند.(تفسير نمونه جلد 2 صفحه 277)

 

دليل اهميت آية الكرسى


اهميت فوق العاده آية الكرسى  از اين نظر است كه مجموعه اى از معارف اسلامى و صفات خداوند اعم از صفات ذات و فعل  ، مخصوصا مساله توحيد در ابعاد مختلف را در بر گرفته ، اين اوصاف كه به دوازده بخش بالغ مى شود و هر كدام مى تواند ناظر به يكى از مسائل تربيتى انسان باشد قابل دقت  است و به گفته ابو الفتوح رازى هر يك از اين صفات ، يكى از مذاهب باطله را نفى مى  كند (و به اين ترتيب ، دوازده تفكر باطل و نادرست به وسيله آن اصلاح مى شود.)( تفسير نمونه جلد 2 صفحه 277)

 

اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ لا  تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَّهُ مَا فى السمَوَتِ وَ مَا فى الاَرْضِ مَن

 

ذَا  الَّذِى يَشفَعُ عِندَهُ إِلا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَينَ أَيْدِيهِمْ وَ مَا  خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطونَ بِشىْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلا

 

بِمَا شاءَ وَسِعَ  كُرْسِيُّهُ السمَوَتِ وَ الاَرْض وَ لا يَئُودُهُ حِفْظهُمَا وَ هُوَ الْعَلىُّ  الْعَظِيمُ(255)

 

لا إِكْرَاهَ فى الدِّينِ قَد تَّبَينَ الرُّشدُ مِنَ الغَىِّ  فَمَن يَكْفُرْ بِالطغُوتِ وَ يُؤْمِن بِاللَّهِ فَقَدِ استَمْسك

 

بِالْعُرْوَةِ  الْوُثْقَى لا انفِصامَ لَهَا وَ اللَّهُ سمِيعٌ عَلِيمٌ(256)

 

اللَّهُ وَلىُّ الَّذِينَ ءَامَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ  الظلُمَتِ إِلى النُّورِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطغُوت

 

يُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلى الظلُمَتِ أُولَئك أَصحَب النَّارِ هُمْ فِيهَا  خَلِدُونَ(257(

 

2-فضيلت سوره بقره


در فضيلت اين سوره روايات پر اهميتى در منابع اسلامى نقل شده است :
از جمله مرحوم طبرسى در مجمع البيان از پيامبر اكرم (صلى اللّه عليه و آله و  سلم ) چنين نقل مى كند كه پرسيدند: اى سوره القرآن افضل ؟ قال : البقرة ، قيل اى  آية البقرة افضل ؟ قال آية الكرسى :((كداميك از سوره هاى قرآن  از همه برتر است ؟ فرمود: سوره بقره ، عرض كردند كدام آيه از آيات سوره بقره افضل  است ؟ فرمود: آية الكرسى )).
افضليت اين سوره ظاهرا به خاطر  جامعيت آنست ، و افضل بودن آية الكرسى به خاطر محتواى توحيدى خاص آن مى باشد كه به  خواست خدا در تفسير آن خواهد آمد.
و اين منافات ندارد كه بعضى از سوره هاى ديگر  قرآن از جهات ديگرى برترى داشته باشند، چرا كه از ديدگاه هاى مختلف به آنها نظر شده  است .
و نيز از امام على بن الحسين (عليهماالسلام ) از پيامبر اكرم (صلى اللّه  عليه و آله و سلم ) چنين نقل شده است كه فرمود كسى كه چهار آيه از آغاز سوره بقره و  آية الكرسى و دو آيه بعد از آن و سه آيه از آخر آن را بخواند هرگز در جان و مال خود  ناخوش آيندى نخواهد ديد، و شيطان به او نزديك نمى شود، و قرآن را فراموش نخواهد  كرد.( تفسير نمونه ، جلد1، صفحه 60)

3-سوره آل عمران

فضيلت تلاوت اين سوره :
در حديثى از پيامبر اكرم (صلى  الله عليه و آله و سلم ) مى خوانيم : من قرء سورة آل عمران اعطى بكل آية منها امانا  على جسر جهنم : ((هر كس سوره آل عمران را بخواند به تعداد آيات  آن ، امانى بر پل دوزخ به او مى دهند)). و در حديثى از امام  صادق (عليه السلام ) مى خوانيم : من قرء البقرة و آل عمران جائا يوم القيامة يظلانه  على رأ سه مثل الغمامتين))كسى كه سوره بقره و آل عمران را  بخواند، در روز قيامت همچون دو ابر بر سر او سايه مى افكنند((

4-فضيلت تلاوت سوره نساء


پيامبر اسلام صلى الله  عليه و آله طبق روايتى فرمود:هر كس سوره نساء را بخواند  گويا به اندازه هر مسلمانى كه طبق مفاد اين سوره ارث مى برد، در راه خدا انفاق كرده  است و همچنين پاداش كسى را كه برده اى را آزاد كرده به او مى دهند .
بديهى است در اين روايت و در تمام روايات مشابه آن ، منظور  تنها خواندن آيات نيست بلكه خواندن ، مقدمه اى است براى فهم و درك ، و آن نيز به  نوبه خود مقدمه اى است براى پياده ساختن آن در زندگى فردى و اجتماعى ، و مسلم است  كه اگر مسلمانان از مفاد آيات اين سوره در زندگى خود الهام بگيرند همه اين پاداشها  را علاوه بر نتايج دنيوى آن خواهند داشت.( تفسير نمونه ، جلد 3، صفحه 275

5-فضيلت تلاوت َسوره انعام

 

در رواياتى كه پيرامون فضيلت اين سوره نازل شده كرارا مى خوانيم سوره انعام را  هفتاد هزار فرشته ، به هنگام نزول بدرقه كردند، و كسى كه آن را بخواند (و در پرتو  آن روح و جانش از سرچشمه توحيد سيراب گردد) تمام آن فرشتگان براى او آمرزش مى  طلبند!.
دقت در آيات اين سوره ميتواند روح نفاق و پراكندگى را از ميان مسلمانان  برچيند،( تفسير نمونه ج : 5 صفحه 143)

6-اهميت اين سوره) َسوره اعراف(

در تفسير عياشى از امام صادق (عليه السلام ) نقل شده كه فرمود: هر كس ‍ سوره اعراف  را در هر ماه بخواند  در روز قيامت ، از كسانى خواهد بود كه نه ترسىبر آنها است و نه غمى دارند (من  الذين لا خوف عليهم و لا هم يحزنون ) و اگر در هر جمعه بخواند، در روز قيامت از  كسانى مى باشد كه بدون حساب به بهشت مى رود.
و نيز فرمود: در اين سوره آيات محكمه  اى است ، قرائت و تلاوت و قيام به آنها را فراموش نكنيد، زيرا اينها روز رستاخيز در  پيشگاه خدا براى كسانى كه آنها را خوانده اند گواهى مى دهند! (تفسير نمونه جلد 6 صفحه 76و75)

7-فضيلت تلاوت سوره انفال

جاى تعجب نيست كه در پاره اى از روايات كه در فضيلت تلاوت اين سوره وارد شده ، مانند  روايتى كه از امام صادق (عليه السلام ) به ما رسيده مى خوانيم كه فرمود: 
من قرء  الانفال و برائة فى كل شهر لم يدخله نفاق ابدا و كان من شيعة امير المؤ منين (عليه  السلام ) حقا و ياكل يوم القيامة من موائد الجنة معهم حتى يفرغ الناس من الحساب .
كسى كه سوره انفال و برائت را در هر ماه بخواند، هرگز روح نفاق در وجود او  وارد نخواهد شد و از پيروان حقيقى امير مؤ منان على (عليه السلام ) خواهد بود و در  روز رستاخيز از مائدههاى بهشتى با آنها بهره مى گيرد، تا مردم از حساب خويش فارغ  شوند.
زيرا همانطور كه سابقا هم اشاره شد فضائل سوره هاى قرآن و پاداشهاى بزرگى  كه به تلاوت كنندگان وعده داده شده تنها در پرتو خواندن الفاظ آن به دست نمى آيد  بلكه خواندن مقدمهاى است براى انديشه ، و انديشه وسيلهاى است براى فهم ، و فهم  مقدمهاى است براى عمل ، و از آنجا كه در سوره انفال و برائت صفات منافقان و همچنين  مؤ منان راستين تشريح شده آنها كه آن را بخوانند و در زندگى خود پياده كنند هيچگاه  گرفتار روح نفاق نخواهند شد و همچنين از آنجا كه در اين دو سوره به صفات مجاهدان  راستين و گوشهاى از فداكاريهاى سرور مجاهدان على (عليه السلام ) اشاره شده آنها كه  محتويات اين دو سوره را درك و اجرا نمايند از شيعيان راستين امير مؤ منان (عليه  السلام ) خواهند بود.( تفسير نمونه جلد 7 صفحه 78)

َ8-فضيلت تلاوت سوره توبه
در روايات اسلامى اهميت خاصى به تلاوت اين سوره  و سوره انفال ، داده شده است ، از جمله در روايتى از امام صادق (عليه السلام ) مى  خوانيم كه فرمود: ((من قراء برائة و الانفال فى كل شهر لم  يدخله نفاق ابدا و كان من شيعة امير المؤ منين حقا)): ((كسى كه سوره برائت و انفال را در هر ماه بخواند روح نفاق در او  داخل نمى شود و از پيروان راستين على (عليه السلام ) خواهد بود)).
بارها گفته ايم اهميت فوق العاده اى كه در روايات به خواندن  سوره هاى مختلف داده شده نه به اين معنى است كه خواندن بدون انديشه و عمل سبب مى  شود كه به طرز خارق العاده اى اين آثار آشكار شود، و فى المثل كسى كه الفاظ برائت و  انفال را بدون كمترين فهم معنى آنها بخواند از نفاق بيگانه و در صف شيعيان راستين  قرار خواهد گرفت ، بلكه اينها در حقيقت اشاره به محتواى سوره و اثر سازنده آن در  تربيت فرد و اجتماع است ، كه آنهم بدون فهم معنى و آمادگى براى عمل ممكن نيست ، و  از آنجا كه صفوف مؤ منان راستين و منافقان و خطوط اصلى زندگى آنان در اين دو سوره  به طرز واضحى مشخص شده ، و براى آنها كه مرد عملند نه سخن ، راه را كاملا روشن  ساخته است ، بنابر اين تلاوت آنها به ضميمه فهم محتوا و پياده كردن آن در زندگى ،  اين اثر فوق العاده را دارد و آنها كه به قرآن و آيات نورانيش همانند يك افسون مى  نگرند در حقيقت از روح اين كتاب تربيتى و انسانساز بيگانه اند.( (تفسير نمونه جلد 7 صفحه 274))

َ9- فضيلت تلاوت سوره يونس (عليه السلام 

در روايتى از امام صادق (عليهالسلام ) مى خوانيم كه فرمود: ((من قرء سورة يونس فى كل شهرين او ثلاثة لم يخف عليه ان يكون من  الجاهلين و كان يوم

القيامة من المقربين: (( ((كسى كه سوره يونس را در هر دو يا سه ماه بخواند بيم آن نمى رود كه  از جاهلان و بى خبران باشد، و روز قيامت از مقربان خواهد بود((.
اين به خاطر آن است آيات هشدار دهنده و بيدار كننده در اين  سوره فراوان است ، و اگر با دقت و تاءمل خوانده شود، تاريكى جهل را از روح آدمى بر  طرف مى كند، و اثر آن حد اقل چند ماهى در وجود او خواهد بود، و هرگاه علاوه بر درك  و فهم محتواى سوره ، به آن نيز عمل كند، به طور يقين روز رستاخيز در زمره مقربان  قرار خواهد گرفت .( تفسير نمونه جلد 8 صفحه 213)

 

 

عالي بسيارخوب متوسط ضعيف

اين سايت تا كنون 382575 بازديدكننده داشته است
© تمامی حقوق این پایگاه
متعلق به موسسه فرهنگی آموزشی
امام حسین علیه السلام می باشد